Ocena obciążenia uczniów tornistrami/plecakami

Ocena obciążenia uczniów tornistrami/plecakami

Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Środzie Śląskiej w miesiącu październiku 2018 roku przeprowadziła ocenę obciążenia uczniów tornistrami/plecakami w szkołach podstawowych.

Zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora Sanitarnego badaniem objęto dwie szkoły podstawowe, które objęte są profilaktyczną opieką zdrowotną nad uczniami – jedną szkołę wiejską i jedną miejską, w których są co najmniej dwie klasy w jednym roczniku.

Badania przeprowadzono w dniach 10 – 22 października 2018r. Termin badań uzgodniono z dyrektorami szkół oraz z pielęgniarkami szkolnymi, które udostępniły swoje gabinety profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej. Pielęgniarki szkolne czynnie uczestniczyły w wykonywanych pomiarach.

W ramach oceny wykonano dwa pomiary, tj. pomiar ciężaru ciała ucznia, pomiar jego spakowanego tornistra/plecaka. Powyższe pomiary wykonano indywidualnie, gdy w gabinecie przebywał tylko jeden uczeń. Następnie obliczano normy obciążenia ciała ciężarem tornistra: niską, tj. 10% oraz 15% jako wysoką.

Do obu szkół uczęszcza 1486 uczniów w 69 oddziałach, oceną objęto 602 uczniów w 20 oddziałach z klas I-VIII z każdego poziomu po dwa wybrane oodziały a i b.

Z przeprowadzonych pomiarów, wynika, że:

a) 338 uczniów mieści się w 10% normie obciążenia ciężaru ciała wagą tornistra, co stanowi 5wszystkich zważonych plecaków/tornistrów,

b) 264 uczniów przekroczylo 10% normę obciążenia ciężaru ciała wagą tornistra co stanowi 44wszystkich zważonych plecaków/tornistrów,

c) 559 uczniów nie przekroczyło normy wysokiej do 15% wagi ciała, co stanow93% wszystkich zważonych plecaków/tornistrów,

d) 43 uczniów posiadało tornistry/plecaki, w których odnotowano wagę powyżej 15% wagi ciała, a więc ciężar większy od dopuszczalnej normy, co stanow7% wszystkich zważonych plecaków/tornistrów.

Przepisy prawa krajowego nie regulują kwestii maksymalnej wagi plecaka dziecii młodzieży szkolnej, ale przyjmuje się, iż stosunek ciężaru plecaka do ciężaru ucznia, który go nosi powinien wynosić od 10% do 15%. Na potrzeby bieżącej analizy ustalone zostały dwie normy – norma niska (10%) i norma wysok(15%).

Na przekroczenie dopuszczalnej wagi tornistrów/plecaków mają wpływ przede wszystkim:

  • obciążenie podręcznikami i zeszytami z przedmiotów, które nie były ujęte w programie nauczania w danym dniu;

  • noszenie dodatkowych słowników i książek;

  • noszenie rzeczy niezwiązanych bezpośrednio z programem nauczania, takich jak: pamiętniki, albumy, zabawki, butelki z napojami;

  • nieodpowiedni materiał, z jakiego został wykonany tornister/plecak ;

  • niewystarczający nadzór rodziców i opiekunów oraz nauczycieli nad zawartością tornistrów;

  • trudności w pozostawianiu części podręczników i przyborów na terenie szkoły (nauka w domu, niechęć uczniów do pozostawienia w szkole swoich rzeczy, przechodzenie z klasy do klasy, nauka jednego przedmiotuna przestrzeni tygodnia.

    Zalecenia Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczące właściwego wyboru tornistra/plecaka szkolnego oraz wskazania jak prawidłowo zapakować i kontrolować jego właściwe użytkowanie:w różnych salach).

    Zgodnie z zaleceniami plecak/tornister:

  • nie powinien ważyć więcej niż 10–15% masy ciała ucznia;

  • powinien posiadać usztywnioną ściankę przylegającą do pleców;

  • jego ciężar powinien być rozłożony równomiernie;

  • cięższe rzeczy powinny być umieszczone na dnie, a lżejsze wyżej;

  • powinien mieć równe, szerokie szelki;

  • tornister należy nosić na obu ramionach i ważne jest, aby: długość szelek umożliwiała swobodne wkładanie i zdejmowanie, jednocześnie zapewniając jak najlepsze przyleganie tornistra do pleców, dodatkowe zapięcie spinało szelki z przodu klatki piersiowej.

Jednym z warunków właściwego rozwoju fizycznego dziecka jest kształtowanie prawidłowej postawy ciała. Ciężki tornister może powodować nasilenie bólu pleców, zmniejszenie pojemności płuc, sprzyjać kształtowaniu nieprawidłowej statyki ciała i w efekcie prowadzić do poważnych schorzeń ortopedycznych i neurologicznych.

Aby zapobiegać dysfunkcjom układu ruchu – oprócz prawidłowo dobranego i spakowanego tornistra – należy zapewnić uczniom odpowiednią aktywność fizyczną, a także właściwe stanowisko do nauki. Zarówno w szkole, jak i w domu ważne jest wyrobienie zdrowych i odpowiednich nawyków umożliwiających zachowanie symetrii ciała przy wykonywaniu czynności ruchowych i statycznych, np. przy oglądaniu telewizji, pracy z komputerem lub odrabianiu lekcji.

Konieczne jest kontrolowanie przez rodziców zawartości tornistra, aby zapobiec zabieraniu przez uczniów zbędnych rzeczy.

Dyrektorzy placówek zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 69 ze zm.) mają obowiązek zapewnić w pomieszczeniach szkoły wszystkim uczniom możliwość pozostawienia części podręczników i przyborów w pomieszczeniach szkoły.

Oceniane szkoły zapewniają uczniom tę możliwość, w jednej szkole w szafkach indywidualnych oraz w wyznaczonych miejscach w sali zajęć w klasach I-VIII, w jednej szkole w miejscach wspólnych w klasach I-VIII.